VRAM nedir, ne işe yarar? 5 adımda ekran kartı hafızası arttırma

Herhangi bir grafik veya video düzenleme çalışması yaptıysanız, muhtemelen VRAM terimine aşinasınızdır. Çoğu kişi için video RAM, ekran kartı hafızasını temsil eder. Ama dahası vardır. Peki, VRAM nedir, ne işe yarar? Özellikle oyun oynayanlar için önemli olan VRAM miktarı kaç olmalı? Video RAM hakkında tüm merak edilenler burada.

VRAM nedir ❓

VRAM açılımı; Video Random-Access Memory’dir. VRAM Türkçe anlamı ise; Video Rastgele Erişim Belleği’dir. VRAM ne demek kısaca açıklamak gerekirse; VRAM, GPU’nun bilgileri depolamak için kullandığı bellektir. Bu bilgiler, ekranda görüntüleri işlemek için kullanılır.

Telefonda VRAM nedir? çok soruluyor. Kısaca belirtmek gerekir ki; ne Android telefonlarda ne de iPhone’da VRAM yok. Ancak, sanal bellek anlamına gelen Virtual RAM, akıllı telefon dünyasında uzun süredir var. Android telefonlarda sanal RAM özelliği, yazılım tabanlı bir çözüm kullanarak dahili sistem belleğinin artırılmasına yardımcı oluyor. Bu arada, popüler olan sanal bellek özelliğini akıllı telefonlarında kullanan ilk Android telefon üreticisi Vivo.

VRAM ne işe yarar ❓

Video RAM ya da VRAM’in amacı, grafik gösteriminin düzgün ve sorunsuz yürütülmesini sağlamaktır. Karmaşık görsel dokuları görüntüleyen veya poligon tabanlı üç boyutlu (3D) yapıları işleyen uygulamalarda VRAM’in önemi büyüktür. Genelde oyunlar veya 3B grafik tasarım programları gibi uygulamalar için VRAM kullanılır.

VRAM, bilgisayar işlemcisi ile ekran arasındaki bir arabellektir ve genelde çerçeve arabelleği olarak adlandırılır. Görüntüler ekrana gönderileceği zaman, önce işlemci tarafından bir tür ana bellekten veri olarak okunur, ardından da VRAM’e yazılır. Veriler, VRAM’den bir dijital video arayüzü, yüksek çözünürlüklü multimedya arayüzü veya HDMI, video bağlantı noktası üzerinden LED ekrana dijital sinyal olarak gönderilir. Ekran eski tipse veya eski bir VGA konektörüyle ekran kartına bağlıysa, video sinyali önce ekrana gönderilen analog sinyallere dönüştürülür.

VRAM kaç olmalı ?

Peki, ekran kartı hafızası kaç GB olmalı? Günümüzde 4 GB VRAM, 1080p oyun için yeterli. Ancak grafik ayarları HD veya 4K UHD çözünürlüğe yükseltildiğinde 8 GB VRAM tercih edilmelidir. Yani, oyun oynamak için ihtiyaç duyulan VRAM, seçilen çözünürlüğe bağlıdır. 720p için 2GB, 1080p için 4GB, 1440p için 6GB-8GB, 2160p için 8GB-12GB VRAM gereklidir. Video düzenlemede de gerekli VRAM miktarı, elbette dosyaya farklılık gösterir. 1080p dosyalar için 8GB, 4K dosyalar için 16GB, her türlü dosya için 32GB, 8K dosyalar için 64GB.

VRAM, yükleme sürelerini kısaltmak ve görüntü kalitesini iyileştirmek gibi oyun performansında önemli bir rol oynar. Modern oyunların farklı çözünürlüklerde çalışması için belli VRAM düzeyi vardır. Örneğin; 1080p çözünürlükte bir oyunla daha fazla bellek gerektiren 4K çözünürlükte bir oyunun işlenmesi farklıdır. Yüksek çözünürlüklü görüntüyü başarılı bir şekilde işlemek için daha fazla VRAM gerekir. Aksi taktirde, işlemeye çalışılan dokular ve görüntüler VRAM’e aşırı yük bindirir; bu da grafik işlem biriminin verileri RAM’e aktarmasına yol açar ve beklenen sonuç; Performans düşüşü.

Daha fazla VRAM’in her zaman iyi performans anlamına gelmediğini unutmayın. Ekran kartınızda 4GB VRAM varsa ve yalnızca 2GB kullanan bir oyun oynuyorsanız, 8GB ekran kartına geçmek fark edilir bir artış sağlamayacaktır. Yeterli VRAM’in olmaması büyük bir sorundur. Peki, VRAM aşarsa ne olur? VRAM aşarsa, sistem standart RAM’e güvenmek zorunda kalır ve performans yüksek oranda düşer. Kare hızının düşmesi, doku yüzeylerinin kalitesinin düşmesi gibi birtakım sorunlarla karşılaşmaya başlarsınız. VRAM çok dolduğunda oyun yavaşlayarak oynanamaz hale bile gelebilir.

VRAM arttırma (AMD ve Nvidia) ?

VRAM’i arttırmanın en kolay yolu, daha iyi bir ekran kartına geçmektir. PC ile gelen dahili ekran kartından harici ekran kartına  geçmeniz gözlü görülür performans artışı sağlayacaktır. Yeni bir ekran kartına ayıracak bütçeniz yoksa VRAM’i artırmanın başka yolları da vardır. Örneğin; bazı sistemlerde VRAM, BIOS üzerinden arttırılabilir. BIOS aracılığıyla VRAM nasıl yükseltilir adım adım görelim:
  1. Ayarlar’ı açın.
  2. Sistem’e girin.
  3. Gelişmiş Özellikler’e tıklayın.
  4. Grafik Ayarları, Video Ayarları veya VGA Paylaşımlı Bellek Boyutu yanındaki menüyü seçin.
  5. GPU’ya ayrılacak bellek miktarını ayarlayın.

VRAM yükseltme (alternatif yol) ?

Dahili ekran kartları için ayrılmış video belleği değeri genelde boş bir değerdir. Bu, bir oyunun sistemin ne kadar VRAM’e sahip olduğunu kontrol ettiğinde bir değer olduğunu görmesi için yapılır. Kayıt defteri değeri, oyuna bildirilen VRAM miktarının daha fazla olması için değiştirilebilir. Bu işlem aslında VRAM’i artırmaz; sadece daha fazla VRAM varmış gibi görünmesini sağlar. İşte kayıt defterinden VRAM yükseltme adımları ?

  1. Başlat menüsüne “regedit” yazarak Kayıt Defteri Düzenleyicisini açın.
  2. “HKEY_LOCAL_MACHINE”i seçin. Software file’ı açın ve Intel veya AMD seçeneğine sağ tıklayın.
  3. Yeni deyip DWORD (32-bit) Value seçin.
  4. Yeni klasörü adlandırıp 0 – 512 arasında bir değer girin.
  5. Değişikliklerin etkili olması için bilgisayarı yeniden başlatın.

VRAM nereden bakılır ?

Ekran kartı VRAM öğrenme çok basit bir işlemdir. Windows bilgisayarda VRAM nasıl bakılır adım adım görelim:
  1. Windows arama kutucuğuna Ayarlar yazın.
  2. Ekran’a tıklayın.
  3. Gelişmiş Ekran’a tıklayın.
  4. Ekran 1 için Görüntü Bağdaştırıcı Özellikleri’ne tıklayın.
  5. Ayrılmış Video Belleği yanında ekran kartınızın ne kadar VRAM’e sahip olduğu yazar.

Bilgisayarınızda birden fazla ekran kartı varsa, VRAM’i öğrenmenin daha iyi yolu “dxdiag” kullanmaktır. Windows arama çubuğuna dxdiag yazdıktan sonra ekran kartlarınızı görmek için Ekran 1 veya Ekran 2’ye tıklayın. Ekran belleği altında ekran kartınızın VRAM miktarını görebilirsiniz.

VRAM ile RAM arasındaki fark nedir ?

VRAM’in belirli bir fiziksel bellek türü olması gerekmez. Herhangi bir RAM, VRAM olarak çalışabilir. Sistem belleğinin VRAM olarak kullanılması oldukça yaygındır. Bilgisayarınız dahili ekran kartına sahipse, GPU’nun kendi belleği yoktur. Sistem RAM’inizin bir kısmı video belleği olarak çalışmak üzere ayrılmıştır. VRAM ile RAM arasındaki farklar şöyle sıralanabilir ?
  • RAM ana karta bağlıdır. VRAM ekran kartındadır.
  • RAM, VRAM’den daha yavaştır.
  • RAM tek port, VRAM çift portludur.
  • RAM geçici verileri depolar. VRAM, grafik verilerini depolar.

Bununla birlikte, bant genişliği, gecikme süresi ve hız söz konusu olduğunda işlemci ve ekran kartının ihtiyaçları biraz farklıdır. Ekran kartları, GDDR5, GDDR6 gibi ayrı grafik belleği kullanır. Normal DDR sistem RAM’i ile GDDR arasında birkaç teknik fark vardır, ancak en önemlisi GDDR’ın geniş bir “veri yoluna” sahip olmasıdır. Veri yolu, bilgisayar bileşenleri arasındaki bir ara bağlantıdır. Veriyolu ne kadar geniş olursa, aynı anda o kadar fazla veri gönderilebilir. Grafikler, büyük miktarda veriyi paralel olarak işlediğinden, bellek veri yolunun genişliği son derece önemlidir.

Modern oyun konsolları, akıllı telefonlar ve bazı bilgisayar sistemleri birleşik belleğe sahiptir. GPU için bir parça sistem RAM’inin kesilmesi yerine, her iki işlemci de gerektiğinde dinamik olarak belleği paylaşır. PS5 gibi sistemlerin bazılarında birleşik RAM’in tamamı GDDR’dır. Yani hem CPU hem de GPU, GPU kullanımı için tasarlanmış belleği kullanır.

Bu rehber yazıda AMD ve NVIDIA ekran kartı özelliklerinde listelenen VRAM nedir, ne işe yarar? anlattık. Ayrıca ekran kartı hafızası olan Video RAM’e nereden bakılır sorusunu da yanıtladık. GPU’sunun belleğini yetersiz bulanlar içinse VRAM arttırma işlemine değindik.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir